و احاديثى كه در طينت ابدان و خلق ارواح و قلوب آنها و آنچه كه به آنها از اسم اعظم عطا شده و علومى كه به آنها از خزينهء غيب الهى مرحمت شده ، از علوم انبيا و ملائكه و بالاتر از آن ، آنچه در وهم من و تو نيايد ، و آنچه در ساير فضائل آنها در ابواب متفرقهء كتب معتبرهء اصحاب ، خصوصاً اصول كافى است به قدرى است كه عقول را حيران كند و به اسرار و حقايق آنها كسى آگاه نگردد جز خود ذوات مقدسهء آنان . در بيان حقيقت عصمت است و در اين حديث شريف كه ما اكنون به شرح آن اشتغال داريم اشاره به يكى از فضائل فرموده . و آن آيهء « تطهير » است كه از طرق عامه و خاصه اخبار به حد تواتر است كه در شأن اهل بيت عصمت وارد است « 1 » . و مراد از اهل بيت به اتفاق شيعه و استفاضهء اخبار يا تواتر آن از طرق عامه در اين آيهء شريفه اهل‌بيت عصمت و طهارت است كه ذكر آن از قبيل توضيح واضحات است . و « رِجس » را در اين حديث شريف و احاديث شريفه « 2 » تفسير به « شك » فرموده ، و در بعض احاديث تطهير از جميع عيوب شمرده « 3 » . و [ از ] ملاحظهء شرح بعضى احاديث سابقه معلوم شود كه نفى شك مستلزم نفى عيوب قلبيه و قالبيه است ، بلكه مستلزم عصمت است ؛ زيرا كه عصمت امرى است بر خلاف اختيار و از قبيل امور طبيعيه و جبلّيه نيست ؛ بلكه حالتى است نفسانيه و نورى است باطنيه كه از نور كامل يقين و اطمينان تامّ حاصل شود . آنچه از خطيئات و معاصى كه از بنى الانسان صادر مىشود

--> ( 1 ) - ر . ك : بحار الأنوار ، ج 35 ، ص 206 ؛ غاية المرام ، ج 3 ، ص 173 و 193 ؛ الدرّ المنثور ، ج 5 ، ص 198 . ( 2 ) - بصائر الدرجات ، ص 226 ، حديث 13 ؛ الكافي ، ج 1 ، ص 228 ، « كتاب الحجّة » ، « باب أنّه لم يجمع‌القرآن كلّه إلّاالأئمّة و . . . » ، حديث 1 ؛ معاني الأخبار ، ص 138 ، باب معنى الرجس . ( 3 ) - الأمالي ، طوسى ، ص 562 ، مجلس 21 ، حديث 1 ؛ البرهان في تفسير القرآن ، ج 8 ، ص 25 ، حديث 24 ، تأويل الآيات الظاهرة ، ص 450 .